Caddaynta Xaqa iyo Nasiixada Xaq doonka Buug uu qoray sheekh C/Rasaaq Yuusuf Aadan . { Taariikhda YURUB }

29 01 2010
Haddii aan dib ugu laabanno xusuusta qoraalka , waxaad la socoteen in Qaybtan 1aad ee Buugga aan uga falloonayney Istiraatiijiyada caalamka ee xilligii ay soo bexeen wahaabiayda. waxaanna qaybtan saldhig uga dhignay Tarriikhda Bariga dhexe , Yurub iyo Cusmaaniyadda.
 
Waxaa noo soo dhammaaday taariikhda Bariga dhexe , waxaanna halkaan ka gelaynaa taarikhda Yurub , oo aan ku soo gudbin doonno macluumaad aad muhiim ugu ah qofka muslimka ah ee doonaya in uu xog ogaal u noqdo mu'aamaradaha cadawga iyo marxaladihii uu soo maray .
 
Kun sano ka hor maanta, dawladaha Yurub ma ahayn sida hadda loo yaqaan; Kahriidadoodu ma ahayn sida ay maanta tahay; magacyada loo yaqaanna maantana ma aha inta badan kuwii berigaa loo yiqiinay.
 
Kun sano ka hor maanta, Yurub ma ahayn dawlado, balse waxay ahaayeen deegaanno gooni gooni ah ama imaarado mid waliba goonidiis duq ama boqor u lahayd.
 
Matalan dalka Faransa haddaan tusaale u soo qaadano wuxuu ka koobnaa tobaneeyo boqortooyo oo xilligaas ugu muuqaal waynaayeen boqorro goboleedyada kala ahaa Noormandi, Baliyoos, Falandaris, Bowilloon, Towloos iyo Abulliya.
 
Inkastoo boqorka Faransa jiray, haddane awoodiisu ma ahayn mid buuxda oo dalkoo dhan camimta.
 
Waxay ku xirnayd awoodiisa iyo inta uu saameeyo xukunkiisa hadba sida ay u taageeraan oo ciidan iyo cood u siiyaan boqorrada dhul goostayaasha ah ee mid waliba xukumo deegaan u gaar ah sida kuwa aanu soo xusnay.
 
Yurub markay ka baxday nidaamkii dhul goosiga oo uu xoogaystay gacansiga, ayey xoogaysatey maamulka dhexe ee dawliga ah ee ku dhisan Qaranimada.
 
Xagga dhaqaalaha yurub waxay ku dhisnayd nidaamka dhul-goosiga ah, oo dadku beero ayey gacamahooda ama xoolahooda ku falan jireen. Hubka xilligaas wuxuu ahaa seef, waran, gashaan iyo fardo.
 
? yurub iyo Dagaalkii Saliibiyada (1100M – 1400M)
 
Wuxuu ahaa dagaal muslim iyo gaalo dhexmara kii ugu adkaa ee caalamka soo mara. Wuxuu bilaabmay abbaaraha sanaddii 1,100 Miilaadiyada, wuxuuna dhamaaday qiyaasta 1.400 Miilaadiyada, taasoo macnaheedu yahay inuu socday 300 sano; inkastoo taariikhyahanada isku waafaqsanayn muddada uu socday.
 
Ujeedada dagaalku wuxuu ahaa Kirishtaanka oo doonayey inay dib u qabsadaan Qudusta barkaysan. Bayzantin waxay markaas ahayd xarunta xadaaradda ugu waynayd adduunka xilligaas.
 
Waxaa hoos imaanayey dhulal aad u ballaaran oo ku kala yaalla Afrika, Bariga Dhexe, Aasiyada-yar iyo Yurub.
 
Matalan, dhulalka Bariga dhexe, Masar, liibiya, Tunuusiya, Aljeeriya, Marooko, dhammaan Islaamku wuxuu ka furtay bayzantiinka.
 
Xadaaradda Bayzantiinka waxay ahayd hoggaanka kiniisadda Kirishtaanka ee xilligaas. Xarunteedu waxay ahayd Qusdandiin oo maanta Istanbuul loo yaqaan.
 
Islaamku markuu gacanta ku dhigay inta badan dhulalkii hoos imaanayey Bayzantiiniyiinta, wuxuu ku fiday dhulkii xukuumadii Bayzantiinka qudheeda.
 
Boqortooyada Bayzantiinka markay muddo kula jirtay Islaamka dagaal, dhulkeedana lagu soo siqayey in muddo ah, oo islaamku soo gaaray gidaarada caasimadda Bayzntiinka, ayey ka codsatay dawladihii Yurubta Galbeed oo hoos imaanayey kaniisaddii Roomaanka ciidan la dagaalama Islaamka kana xoreeya Qudus iyo Baytul-laxam oo ah halka uu ku dhashay Nabi Ciise (CS).
 

Waa socoaa-------
 
Mustaqiim.com